Kalıtımın Davranış Üzerine Etkileri

Best of TurkiyeForum

Davranışın ortaya çıkışında kalıtımın rolü büyüktür. Kalıtım, koku alma, av ve yiyecek bulma yeteneğiyle beslenme gibi davranışlara yön verir. Bu gibi yetenekler, yine insanın müdahalesi sonucu seleksiyona (ayıklama) uğratılarak, çeşitli 'görev köpekleri' elde edilmiştir. Köpeğin kalıtsal özelliklerine yön verilerek elde edilen görev köpeklerinde duyu kabiliyetleri son derece gelişmiştir. Eğitimle bu yeteneklerin daha da geliştirilmesini sağlamak mümkündür. Köpeğin davranışını değerlendirirken kalıtsal özellikler, özellikle duyuların hangi yönde seleksiyona uğratıldığı ve geliştirildiği kesinlikle hesaba katılmalıdır.

Örneğin; bekçi köpeği, ev köpeği olarak eve alındığında, apartmandaki en ufak sese havlıyorsa, sahibinin şikâyet etmesi son derece anlamsızdır. Ayrıca havlama, ileride değineceğimiz gibi, sadece bekçi köpeklerine has bir olay değildir. Zaten köpeğin evcilleştirilmesinin en önemli nedenlerinden biri, köpeğin gelen yabancıları önceden fark edip insanları havlayarak uyarmasıydı. Köpeğin bu yeteneğini keşfeden insanoğlu, seleksiyon yoluyla bu özelliğin gelişmesini sağladı. O halde, havlamanın anormal bir davranış olup olmadığına karar vermeden önce iyi düşünmemiz gerektiği ortadadır.

Genler davranış üzerine bu kadar etkili olduğuna göre, bu genlerin kökenine, yani köpeğin atasına değinmemiz gerekiyor. Bu nedenle kalıtımın davranış üzerine etkilerini anlamak için, köpeğin geçmişine kısaca göz atmak gerekir.