“Hz. Aişe annemize: –
Allah Resûlü evinde nasıl hareket ederdi?diye soruldu.
Hz. Aişe: –
Ailelerine yardım ederdi. Namaz vakti gelince de namaza çıkardı, cevabını verdi.
(Buhari - 676)
Peygamberimiz aile içindeki mahrem hayatını anlatan, evde neler yaptığı, nasıl hareket ettiği, hanımlarına nasıl davrandığı hakkında bize en fazla bilgi veren, Hz. Aişe annemizdir. Hz. Aişe’nin rivayet ettiği bu hadisten de anlıyoruz ki, Peygamberimiz namaz vakitlerinin dışında evde olduğu zamanlarda boş durmaz, bir köşeye oturup kendisine hizmet edilmesini istemezdi. Elinden geldiğince, ev işlerinde hanımlarına yardımcı olmaya çalışırdı.
Dilin, insanın azaları içinde çok önemli bir yeri vardır. Çünkü dil, pek çok hayır ve ibadetlere kaynaklık ettiği gibi; nice günahlara, hatalara, kötülüklere de yine kaynaklık yapmaktadır. Güzel ve faydalı sözler, kutsal sözcük ve cümleler, dualar, dilin olumlu fonksiyonlarından bazılarıdır. Yalanlar, iftiralar, kaba, müstehcen ve çirkin sözler, sövmeler, lanetler ise, dilin olumsuz fonksiyonlarını ifade eder. Hadiste, Allah’ın kötü sözleri ve bozuk ağızlı olmayı sevmediği açıklanmaktadır.
“Bir gün Allah Resûlüne vardım. Bana şöyle buyurdu: – İyiliğin ne olduğunu sormaya geldin (değil mi?). Ben de: – Evet, dedim. Bunun üzerine şu açıklamayı yaptı: – Kalbine danış. İyilik, nefsinin ve kalbinin kendisiyle huzur ve sükunet bulduğu şeydir. Günah ise, nefsinde ve kalbinde kuşku (huzursuzluk) uyandıran şeydir. Başkaları sana fetva vermiş olsalar bile (bu böyledir).”
Ebu Hureyre’den:
“Şüphesiz, sizler idareciliğe (kamu görevlerine) düşkün (hırslı) olacaksınız. Oysa ki o, kıyamet günü sahibi için bir pişmanlık olacaktır.”
(Buhari - 7148)
İdarecilik ve yöneticilik, önemli bir kamu görevidir. Halka hizmet bilinci içinde, hakkaniyet ölçüleri dikkate alınarak yerine getirilmesi gerekir. Bu ise, yöneticilere büyük bir sorumluluk ve vebal yükler. Halbuki idarecilik ve yöneticiliğe istekli olan kimselerin çoğu, bu sorumluluk ve vebalin bilincinde değildir. Yönetimi elde etmekte, idareciliğin sağlıyacağı rant ve menfaati düşünerek çok hırslı oldukları halde; hizmette, o derece şevkli ve gayretli olmamaktadırlar. İşte hadiste, bu anlayış içinde talep edilen bir yöneticilik anlayışının, kıyamet günü sahibi için büyük bir pişmanlık sebebi olacağı ifade edilmektedir.
“Çocuklarınıza iyi bakınız. Onları güzelce terbiye ediniz.”
(İbn-i Mace)
Çocukları geleceğin şartlarına göre hayata hazırlamak, onların tahsil ve eğitimlerine dikkat etmek te, ana ve baba için bir borçtur. Çocuğu sevmek demek, onun gelecekteki dünyevî ve uhrevî mutluluk ve huzurunu temin etmek demektir. Bunları düşünmeden kuru kuruya sevmek iddiası, çocuğun maddî - mânevî geleceği için hiçbir fayda sağlamayacaktır. Çocuklarımızın yaşayacakları zaman, onlardan ne gibi bir performans ve görev bekliyorsa, bunu anlamalı ve o mâsum yavrularımızı ona göre hayata hazırlamalıyız.
Ebu Zerr Hazretleri şöyle demiştir:
“Çok sevdiğim Allah Resûlü bana şu huyları tavsiye etti:
1. Benden üstün olana değil, benden aşağı olana bakmamı, böylece hâlime şükretmemi,
2. Yoksulları sevmemi ve onlara yaklaşmamı (dertleriyle meşgul olmamı),
3. Bana gelmeseler dahi, yine akrabamı ziyaret etmemi,
4. Allah’a ibâdet ve dine hizmet hususunda birinin beni kınamasından korkmamamı,
5. Acı da olsa daima hakkı söylememi,
6. Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh dememi...
Çünkü bu söz, Cennetin hazinelerinden biridir.”
(Taberani, İbn-i Hibban)
Ebu Hureyre'den: Peygamber (s.a.v) şöyle buyurdu: Bir tacir vardı. İnsanlara borç verip dururdu.Borçluyu fakir gördüğü zaman hizmetçilerine hitaben: Buna müsamaha gösteriniz, Allah'ın da bizlere müsamaha etmesi umulur.derdi. İşte bu huuyndan dolayı Allah o taciri müsamaha ve affeylemişti.
(Buhari, IV,30 1921)
İnsanlar arasında ara bozma niyeti ile laf götürüp getirmek, insanlara hakaret etmek ve sövmek, kendi ırkını üstün görüp başka milletleri aşağı görmek... İşte bu 3 davranış, cehennemdedir. Bunlar, bir mü’minin ahlakında yer alamaz.
