Kayıt: 23 Haziran 2003
Mesajlar: 2530
Nerden: Geriden
Tarih: 06 Aralık 2003, 18:22 Mesaj konusu: Dogville
Lars von Trier'in sinema sınırlarını zorlayacak kadar teatral filmi "Dogville" ABD toplumunu sert eleştiriyor
Genelde insanları, özelde Amerikalıları sevmemek ve onları kıyasıya eleştirmek kadar doğal ne olabilir? Bu bağlamda Lars von Trier'e sözüm yok, ama "Dogville" için seçtiği tarzın "yeni" olduğu iddiasına kesinlikle itirazım var! Filmi kendi içinde değerlendirip beğenen beğenir, bu bağlamda bir eleştiriden çok bir açıklamaya ihtiyaç var.
Anti-sinema, sinema değil tiyatro vb. gibi tepeden bakan iddialar bir yana "Dogville"de ne yeni bir sinema dilinden söz etmek mümkün ne de deneysel bir tavırdan. Amerikalı oyun yazarı Thornton Wilder'ın orta sınıf izleyiciyi kolaycılıktan kurtarmak, düşgücünü körüklemek için oluşturduğu tiyatronun biraz daha "süslü" ve "ünlü oyuncu katkılı" bir versiyonundan ibaret "Dogville". Wilder sadece ana hatlarıyla bir dekor oluşturup, bir yandan onları değiştiren bir yandan bütün yardımcı karakterleri canlandıran ve gerektiğinde olup biteni izleyiciye aktaran "stage manager / sahne yöneticisi" ile tiyatroyu fazlalıklarından arındırdı.
Efektlere boğulmuş ve sinema duygusunu yitirmiş pahalı yapımlar devrinde Von Trier gibi hâlâ genç denebilecek; Dogma ile yakın geçmişin tek "akım"ını yaratmış bir yönetmenin tepkisel bir yapıt vermesi ve çıkışı tiyatroda araması da beklenen bir davranış. Ama sinemada bunu daha önce Derek Jarman "II. Edward" ve "Wittgenstein"da ışık-gölge kontrastından ustaca yararlanarak yapmıştı. Peter Greenaway "Baby of Macon / Macon Bebeği"ni aynı görsel biçemle hatta daha provokatif bir tavırla çekti. Henüz Türkiye'de izlemediğimiz "Tulse Luper Suitcases"da da bazı dış mekan olması gereken çekimlerini "Dogville"dekinin çok benzeri bir sahne tasarımında gerçekleştirdi. Alain Resnais'nin bütün karakterleri iki oyuncunun canlandırdığı bir tiyatro uyarlaması olan dahiyane "Smoking-No Smoking / Sigara İçince-Sigara İçmeyince"sini de unutmamalı. Ayrıca BBC yıllardır televizyon tiyatroları çekiyor!
Karanlık, loş, puslu görüntülerin estetiği ve Dogville kasabasının tasarımı ve kuşkusuz insan türünün zaaflarına yaklaşımı, temaları sağlam olsa da Von Trier amacına ulaşamıyor. Ses geliyor ama görüntü zayıf.
"Dogville"
Yönetmen / Senaryo: Lars von Trier
Görüntü: Anthony Dod Mantle
Oyuncular: Nicole Kidman (Grace), Paul Bettany (Tom Edison), Harriet Anderson (Gloria), Lauren Bacall (Ma Ginger), Jean Marc-Barr (Büyük şapkalı adam), Stellan Skarsgard (Chuck), Ben Gazzara (Jack), James Caan (Büyük Adam)
